Sıfır Atık Haritam, yalnızca atıkları geri dönüştürmek değil, ihtiyaçlarımızı, alışkanlıklarımızı ve sahip olduklarımızı yeniden düşünmek için ortaya çıkan bir yol haritasıdır. Bu yaklaşım, ihtiyacımız kadarını almak, elimizdekileri en iyi şekilde değerlendirmek ve doğaya borcumuzu geri ödemek üzerine kurulu. Bu sayede çöpü yönetmekten çok, çöpün hiç oluşmamasını sağlamayı hedefliyoruz. Bunun için bilinçli tüketim, paylaşım, yeniden kullanım ve kompost gibi adımlarla daha sade ve sürdürülebilir bir yaşam kültürü kurmayı benimsiyoruz.
Haritamızın en önemli duraklarından biri ise takas kültürü. Çünkü bir kişinin fazlalık olarak gördüğü eşya, başka birinin ihtiyacını karşılayabilir. Böylece kullanılabilir malzemeler çöpe gitmek yerine el değiştirir, israf önlenir ve topluluk içinde dayanışma güçlenir. Bu sebeple bireyleri, kurumları, üreticileri ve tüketicileri bir araya getirerek, malzemelerin yeniden kullanıldığı, paylaşıldığı, takas edildiği ve kaynağına geri döndürüldüğü bir topluluk ağı oluşturmayı hedefliyoruz.
Düşünerek Al
Bir şey almadan önce “Gerçekten buna ihtiyacım var mı?” diye sor. Ürünün hikâyesini öğren, nereden geldiğini bil.
Aldığını Paylaş
Evinde fazla olan ya da kullanmadığın şeyleri başkalarıyla paylaş. Belki de birinin tam da ona ihtiyacı vardır.
Reddet
Tek kullanımlık ürünleri, gereksiz paketlemeleri, “Şunu da al, lazım olur” diyen teklifleri nazikçe geri çevir.
Azalt
Enerji, su, zaman, para… Ne olursa olsun, mümkün olan her yerde daha az tüket.
Tekrar Kullan
Bir eşyanın ömrü senin elinde. Onu atmak yerine farklı şekillerde kullanmayı dene.
Eskiyi Kutsa
Atmaya kıyamadığın eşyaları onar, boya, değiştir, dönüştür. Yeni bir hayat ver.
Kaynağına Geri Ver
Organik atıkları kompost sayesinde toprağa geri kazandır. Doğaya teşekkür etmenin en güzel yollarından biri bu.
Sıfır Atık Haritam projesinin kalbinde takas kültürü var. Çünkü bir yerde fazlalık olan bir eşya, başka bir yerde tam da ihtiyaç olabilir.
Takas, sadece eşyaların el değiştirmesi değil, aynı zamanda paylaşma kültürünün yeniden hatırlanmasıdır. Birbirimizin fazlasını birbirimizin ihtiyacına dönüştürdüğümüzde hem doğayı koruruz hem de aramızda görünmez bağlar kurarız. Böylece “atılacak” gibi görüneni yeniden anlamlı kılar, daha sade ve sürdürülebilir bir yaşamın kapısını aralarız.
Bu proje, küçük adımların büyük değişimler yaratabileceğinin kanıtı. Bu sayede:
* Doğaya atılan çöp azalır.
* Kaynaklar boşa harcanmaz.
* Paylaşma kültürü güçlenir.
* Cebimiz rahatlar.
Sıfır Atık Haritam, sadece bireysel bir seçim değil, hepimizin el ele vererek başlatabileceği büyük bir topluluk hareketi. Belediyelerden okullara, işletmelerden gönüllülere kadar herkes elini taşın altına koyduğunda ve imece ruhuyla bir araya geldiğinde ortaya bambaşka bir dünya çıkar: Kaynakların doğru yönetildiği, herkesin birbirine destek olduğu bir paylaşım ağı… Bu hareket, sadece doğayı korumakla kalmaz, daha sade, daha paylaşımcı ve gerçekten sürdürülebilir bir yaşamın kapılarını da aralar.
Bu bir “hep birlikte başarma” hikâyesi. Küçük bir adımla sen de bu hikâyenin parçası olabilirsin.
Yüksek lisans olarak Çevre Mühendisliği okumam, genç yaşlarda Green Peace’e katılma isteğimin babam tarafından geri çevrilmesinin bir sonucu sanırım. Bu şekilde çevreyi daha farklı şekilde koruma aktivitelerine katılabilecektim.
Takip ettiğim Bea Johnson, Lauren Singer gibi aktivistler sayesinde, kendimce bir şeyler yapmaya başladım. Sıfır atık bir ideal. Kimse benim yaptıklarımı yapmak zorunda değil ancak atıkları azaltmaya yönelik birkaç adım, büyük fark yarattı. Çevreyi korumakla birlikte, bana zaman kazandırdı. Ayrıca daha ekonomik yaşıyorum.
İşte birkaç örnek:
Uçuşsuz Bir Adım
Uçağa binmiyorum. Bazen zorlasa dahi, gideceğim yerlere yürüyerek, bisikletle ve toplu taşıma ile gidiyorum. Ne yazık ki çalıştığım süreçlerde işim gereği çok uçağa bindim. Gezilere gittim. Ama zararın neresinden dönsen kârdır, diyerek şu anda buna bir dur dedim.
Plastiksiz Alışveriş
Plastik ambalajlı ürün almamaya çalışıyorum: Alışverişe giderken yanımda torbalarım, sefer taslarım var. Başta mahalle esnafı bana plastik içinde ürün vermek yerine malzemeleri sefer tasına doldururken oldukça eğlendi. Şimdi ise “Abla sen bu işi biliyorsun” laflarını daha çok duyuyorum. Evet, biraz hazırlık gerektiriyor alışveriş ancak bez torbam hep yanımda. “Poşet istemiyorum”.
Güneş Enerjisi
Güneş enerjisinden faydalanıyorum. Hani şu şarj edilebilir makineler var ya, gün içinde şarj ediyor, gece onları kullanıyorum. Çok eğlenceli. Ayrıca kendi kendime mutlu oluyorum elektrik faturasında her ay düşen kW değerini görünce.
İkinci El
İkinci el giysi alıyorum. Beğendiğim bir şeyi dükkândan temin etmem çok nadirdir; bunun için bir süre ikinci elini bulamamış olmam gerek. İkinci el, bildiğiniz eski bit pazarları en keyif aldığım yerler. O kadar ilginç şeyler, güzel şeyler bulmak mümkün ki! Deneyin, bayılacaksınız. Örnek paylaşmam gerekirse, İstanbul’da Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin ikinci el mağazaları kesinlikle uğranması gereken yerlerden. Not: Eşyalarımı arkadaşlarımla değiş tokuş etmek, yeni bir şey almakla aynı dopamin hormonunu salgılamama neden oluyor. Ayrıca minimalist yaşam tarzım çerçevesinde evde bulundurduğum her şey ya kullanılıyor ya da bana güzel geliyor. Onun dışındaki her şeyden ama her şeyden kurtuldum. 🙂